Birlikte İ.K.; Ülkemizde insan gücüne katkı sağlayacak stratejilerin geliştirilmesinde ve uygulanmasında öncü rol üstlenmek amacı ile hareket eden bir sivil toplum örgütüdür.

 

Belirli Süreli İş Sözleşmesi Yapma ve Belirli, Belirsiz Süreli İş Sözleşmelerin Ayrımının Sınırları

Tanımlar:

Belirli Süreli İş Sözleşmesi (4857 sayılı İş Kanunu) :

Belirli süreli işlerde veya belirli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işçi ile işveren arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesi belirli sürelidir.

Belirli süreli iş sözleşmesi esaslı bir neden olmadıkça, birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz. Aksi halde iş sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.

Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi (4857 sayılı İş Kanunu):

İş ilişkisinin bir süreye bağlı olarak yapılmadığı halde sözleşme, belirsiz süreli sayılır.

Yukarıda ki tanımlamalardan da anlaşılacağı üzere belirli süreli sözleşme yapılabilmesinin en önemli şartı “yapılacak işin süreli olması” dır. Yani sözleşmesinin süresini, başlangıcı ve sonunu işin belirlemesi gerekmektedir. Bu tanım dışında yapılan belirli süreli sözleşmeler kanun karşısında başladığı günden itibaren belirsiz sayılmaktadır.

Genel olarak süreli ve devam eden işlerde belirli süreli iş sözleşmesi yapılması, belirli süreli sözleşmenin tanımında yer alan “işin tanımlı olması” veya “belirli bir olgunun ortaya çıkması” gibi objektif koşullara bağlı olması gerekmektedir.

Bu olguları veya işin tanımlı olmasını inceleyecek olursak;

Örneğin, Şirket bünyesinde santral operatörü olarak çalışan kadın bir personelin doğum iznine ayrılması durumunda yerine alınacak personele belirli süreli iş sözleşmesi yapılabilecektir. Çünkü yapılacak iş belirsiz olsa da süresi itibariyle işveren tarafından ortada belirli süreli iş sözleşmesi yapma konusunda objektif bir neden bulunmaktadır.

Örneğimizden yola çıkarak Belirli süreli iş sözleşmesinin kurulabilmesinde en önemli faktör işin niteliğinin belirli olduğuna ilişkin objektif koşulların varlığıdır. Objektif koşul devam ettiği sürece bu sözleşmeler zincirleme olmalarına karşın belirsiz süreli sözleşmeye dönüşmeyecektir. Belirli süreli iş sözleşmesine örnek verilecek işler; işyerinde bahçe düzenlemeleri, sınırlı bir projenin yürütümü sırasında bir işyerinin kurulması, mevsimlik işler, hasta bakıcılığı, profesyonel futbolcular ve sanatçılarla yapılan sözleşmeler belirli süreli sözleşme yapılmasını haklı gösteren objektif nedenlerdendir.

İşin tanımlı olmasına örnek olarak ise işyeri bünyesinde araştırma ve geliştirme çalışmaları kapsamında yapılacak olan bir proje, eğitim, değerleme çalışmaları gibi işin başlangıcı ve niteliği belli olan işler gösterilebilir. Bu tür işlerde işin tamamlanmaması durumunda belirli süreli iş sözleşmesi esaslı bir neden olduğu için belirli süreli olma özelliğini korumaya devam edecektir.

İş sözleşmeleri kural olarak belirsizdirler. Bu kural işin süresiz bir ilişki olmasından kaynaklanmaktadır. Kanun koyucu sürenin taraflarca belirlendiği her durumda belirli süreli iş sözleşmesi yapılmaması adına ve bu sözleşmenin bazı işçilik haklarını sınırlaması sebebiyle uygun görmemiş ve iş ilişkisinin süreye bağlanmasını objektif koşulların varlığına bağlamıştır.

Taraflar, kanunun getirdiği sınırlar çerçevesinde ortada baştan itibaren objektif nedenler varsa belirli süreli iş sözleşmesi yapılabilecektir. Belirli süreli iş sözleşmesinin objektif koşula bağlanabilmesinin anlamı bu hakkın kötüye kullanılmasının önüne geçmektir.

Konuyu özetleyecek olursak belirli süreli sözleşmelerle yukarıda belirtilen objektif nedenler olmaksızın çalıştırılması muvazaalı işlem olarak nitelendirilmektedir. Belirli süreli sözleşme kurallarına uygun yapılmayan belirli süreli iş sözleşmeler yapıldığı ilk günden itibaren belirsiz kabul edilecek ve kanun karşısında bu şekilde işleme tabi tutulacaktır.

Kategori: İş Hukuku Uygulamaları

Turgay Çavdar
Mart 29, 2011
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Kullanıcı Girişi

E-Posta Adresi

Şifre

Şifremi Unuttum!

Kayıt Ol!